Kaldıraç nedir?
Kaldıraç (leverage), brokerın size sunduğu, teminatınızın katı kadar işlem yapmanızı sağlayan orandır. 1:100 kaldıraç, 1 birim teminatla 100 birimlik pozisyon açabileceğiniz anlamına gelir. Bu hem kârınızı hem zararınızı 100 kat büyütebilir.
Marjin (teminat) nedir?
Marjin, pozisyon açmak için hesabınızda ayrılması gereken teminattır. Örneğin 1:100 kaldıraçla 100.000 USD'lik bir pozisyon açmak için 1.000 USD teminat gerekir. Marjin, işlem sırasında bloke edilir ve pozisyon kapandığında (kâr/zarar dahil) size iade edilir.
Kaldıraç seviyeleri
Uluslararası brokerlar genellikle 1:30 ile 1:3000 arasında kaldıraç sunar. Türkiye'de CMB lisanslı aracı kurumlarda kaldıraç üst sınırı 1:10 ile sınırlıdır. Yüksek kaldıraç, düşük teminatla işlem yapmanızı sağlar ancak riskinizi de aynı oranda artırır.
Marjin çağrısı ve stop-out
Pozisyonunuz zarar ettiğinde teminatınız azalır. Teminat seviyeniz brokerın belirlediği eşiğin altına düştüğünde marjin çağrısı (margin call) yapılır; eşik daha da aşılırsa broker pozisyonlarınızı otomatik kapatabilir (stop-out). Bu, yüksek kaldıraçla oluşan en büyük risklerden biridir.
Kaldıraç nasıl yönetilir?
- Düşük kaldıraçla başlayın (ör. 1:10 veya 1:20)
- Her işlemde hesabınızın küçük bir yüzdesini riske atın
- Stop-loss kullanarak kaybınızı sınırlayın
- Teminat seviyenizi düzenli kontrol edin
- Marjin çağrısından kaçınmak için pozisyonlarınızı küçük tutun