Koruma ne işe yarar?
Kaldıraçlı işlemlerde piyasa ani hareket ettiğinde, açık pozisyonlarınız teminatınızdan fazla kayıp üretebilir. Negatif bakiye koruması varsa kaybınız hesabınızdaki bakiye ile sınırlanır; borçlu duruma düşmezsiniz.
Koruma olmadığında broker, teminatı aşan kaybı sizden talep edebilir; bu, ani haber hareketlerinde (örneğin kur krizi veya merkez bankası kararı) ciddi bir risk oluşturur.
Türkiye'deki durum
SPK lisanslı aracı kurumlarda, genel müşteri niteliğindeki yatırımcılar için negatif bakiye koruması yasal bir zorunluluktur: kayıp, yatırılan teminatı aşamaz ve aşan kısım müşteriden talep edilemez. Bu koruma, Takasbank'ta saklanan teminat sistemiyle birlikte çalışır.
Uluslararası brokerlarda ise bu güvence CMB kapsamında değildir; brokerin sözleşme koşullarına bağlıdır. Çoğu büyük uluslararası broker negatif bakiye koruması sunar, ancak bunu her hesap ve her entity için sözleşmeden teyit etmek gerekir.
AB'deki kural
AB'de (ESMA düzenlemesi kapsamında) perakende müşteriler için negatif bakiye koruması zorunludur ve perakende kaldıraç 1:30 ile sınırlıdır. CySEC lisanslı bir brokerin AB müşterileri bu kuraldan yararlanır.
Ancak aynı brokerin offshore entity'sinde (örneğin Seyşeller, BVI) açılan hesaplar AB kurallarına tabi değildir; bu yüzden hangi entity ile çalıştığınız, korumanın kapsamını doğrudan belirler.
Korumaya rağmen riskler
Negatif bakiye koruması, piyasa riskini ortadan kaldırmaz; yalnızca bakiyenin sıfırın altına inmesini engeller. Yüksek kaldıraçla açılan pozisyonlarda teminatınızın tamamını kaybedebilirsiniz.
Korumayı bir güvence olarak görmek yerine, risk yönetimi kurallarını uygulayarak pozisyon büyüklüğünüzü sınırlandırmak her zaman daha sağlıklıdır.