Sabit spread nedir?

Sabit spread, piyasa koşullarından bağımsız olarak brokerın belirlediği seviyede kalır; bu model genellikle piyasa yapıcı (market maker) olarak çalışan brokerlarda görülür. Haber açıklamaları sırasında spread genişlemediği için maliyet öngörülebilir kalır.

Ancak bu güvence bedelsiz değildir: sabit spread'li hesaplarda taban spread, değişken modellere kıyasla genellikle daha yüksektir. Ayrıca aşırı volatilitede broker, kotasyonları yeniden sunabilir (requote) veya işlemi kısa süreliğine durdurabilir; spread sabitliği, uygulanan fiyatın kaymasını (slippage) tek başına engellemez.

Değişken spread nedir?

Değişken (float) spread, likidite ve volatiliteye göre sürekli güncellenir; ECN ve STP modeli brokerlarda yaygındır. Normal piyasa koşullarında ve likiditenin yüksek olduğu saatlerde spread daralır; örneğin EUR/USD'de 0,0-0,5 pip aralığında değişen spread'ler görülebilir.

Haber anlarında ve düşük likidite dönemlerinde ise spread birkaç pip'e genişleyebilir. Maliyetin anlık değişmesi, işlem öncesi kesin maliyet hesabını zorlaştırır; ayrıca bu genişleme, emir girişi ile dolum arasındaki fiyat farkını (kayma) da büyütebilir.

Hangi model kime uygun?

Tercih, büyük ölçüde işlem tarzına bağlıdır. Sık işlem yapan ve dar spread'lerden yararlanmak isteyen kullanıcılar, volatilitenin düşük olduğu dönemlerde değişken spread'li hesapları daha ekonomik bulur; haber dönemlerinde işlem yapanlar içinse sabit spread, maliyet sürprizlerini önler.

Aşağıdaki listede iki modelin öne çıktığı durumları derledik.

Hangi modeli seçerseniz seçin, hesap türleri arasındaki farkları bilmek, kararı doğru bağlama oturtmanızı sağlar.

  • Haber dönemlerinde işlem yapanlar için sabit spread, sürpriz maliyet artışlarını önler
  • Scalping gibi çok kısa vadeli stratejilerde değişken spread, normal saatlerde daha düşük maliyet sunar
  • Komisyonlu ECN hesaplarında değişken spread ile birlikte işlem başına komisyon da ödenir
  • Uzun vadeli pozisyon tutanlar için spread farkı, swap kadar belirleyici olmayabilir

Maliyete etkisi: örnek hesap

Farkı somutlaştırmak için EUR/USD'de günde 5 işlem yapan bir kullanıcıyı ele alalım; 1 lot işlemde 1 pip yaklaşık 10 USD değerindedir. Sabit spread'li hesapta 1,2 pip, değişken spread'li hesapta ortalama 0,8 pip maliyet varsayalım.

Ayda 100 işlemde 0,4 pip'lik fark, 100 × 0,4 × 10 USD = 400 USD'ye ulaşır. Yıllık bazda bu fark, komisyon yapısına bağlı olarak değişmekle birlikte ciddi bir kalem oluşturabilir; maliyet hesaplama araçları ile kendi rakamlarınızı modelleyebilirsiniz.

Örnekteki rakamlar yalnızca farkın büyüklüğünü göstermek içindir; gerçek maliyet, seçtiğiniz hesap türüne ve işlem yaptığınız saatlere göre değişir.

Haber dönemlerinde ne olur?

Değişken spread'li hesaplarda büyük veri açıklamaları sırasında spread aniden genişleyebilir ve stop-loss seviyeleri beklenenden daha kötü fiyattan tetiklenebilir. Sabit spread'li hesaplarda bu risk daha sınırlıdır, ancak broker kotasyon yenileme veya işlem durdurma yoluna gidebilir.

Her iki durumda da en sağlıklı yaklaşım, önemli haber öncesi riski azaltmak ve spread kavramının maliyet üzerindeki etkisini işlem planınıza dahil etmektir.