CFD nedir?
CFD, bir varlığın açılış ve kapanış fiyatı arasındaki fark üzerinden sonuç doğuran bir sözleşmedir. Örneğin altın fiyatının yükseleceğini düşünüyorsanız altın CFD'sinde alış pozisyonu açarsınız; fiyat yükselirse aradaki fark kadar kâr, düşerse zarar elde edersiniz.
Hiçbir noktada fiziksel altın teslim almazsınız; işlem yalnızca fiyat farkı üzerinden kapanır. Bu yapı, CFD'leri doğrudan varlık satın almaktan ayırır.
Nasıl çalışır?
Fiyatın artacağını düşünüyorsanız long (alış), düşeceğini düşünüyorsanız short (satış) pozisyonu açarsınız. Kâr ve zarar, pozisyonu kapattığınız fiyat ile açtığınız fiyat arasındaki farkın pozisyon büyüklüğüyle çarpılmasıyla hesaplanır.
Short pozisyon, düşen piyasadan kazanç sağlamanın yoludur; bu da CFD'leri geleneksel yatırımlardan ayırır. Yön tahmininiz yanlış çıkarsa aynı mantıkla zarar edersiniz. Pozisyon açarken hangi yönde olduğunuzu ve riskinizi net biçimde tanımlamak, CFD işlemlerinin temel disiplinidir.
Kaldıraç ve teminat
CFD'ler genellikle kaldıraçla işlem görür; küçük bir teminatla büyük bir pozisyon açabilirsiniz. Örneğin 1:100 kaldıraçla 1.000 USD teminat, 100.000 USD'lik bir pozisyona karşılık gelir.
Ancak kaldıraç kârı büyüttüğü kadar zararı da büyütür; teminatınızın tamamını kaybetme riski her zaman vardır. Kaldıraç rehberimizde bu mekanizmayı ayrıntılı olarak anlattık.
CFD maliyetleri
CFD işlemlerinde spread, komisyon ve swap olmak üzere üç temel maliyet kalemi vardır. Spread, alış ve satış fiyatı arasındaki farktır; komisyon bazı hesap türlerinde lot başına ayrıca alınır; swap ise pozisyonu geceye taşıdığınızda uygulanan gecelik faizdir.
Maliyetleri hesaba katmadan yapılan hesaplamalar, gerçek sonuçtan sapar. Özellikle pozisyonu uzun süre taşıyanlar için swap, toplam maliyetin büyük bir kısmını oluşturabilir; örneğin bir endeks CFD'sini haftalarca taşımak, gecelik kesintilerle toplam maliyeti belirgin biçimde artırabilir.
Hangi varlıklarda sunulur?
Forex çiftleri, altın ve petrol gibi emtialar, dünya endeksleri, bireysel hisseler ve bazı kripto paralar CFD olarak sunulur. Böylece tek bir hesaptan farklı piyasalara erişim sağlanır.
Ancak her enstrümanın spread, swap ve işlem saatleri farklıdır; işlem öncesi sözleşme koşullarını incelemek gerekir. Örneğin endeks CFD'lerinde pozisyon büyüklüğü ve teminat hesabı, döviz çiftlerinden farklı kurallara bağlıdır. Bu çeşitlilik, portföyünü tek bir piyasaya bağlamak istemeyenler için esneklik sağlar.
Riskler ve kimler için uygun?
CFD'ler yüksek riskli türev ürünlerdir ve herkes için uygun değildir; deneyimsiz kullanıcıların önce temel kavramları öğrenmesi gerekir. Aşağıdaki riskler, işleme girmeden önce değerlendirilmelidir:
- Kaldıraç zararı büyütebilir ve hesabın tamamı kaybedilebilir
- Spread, komisyon ve swap toplam maliyeti artırır
- Haber anlarında slippage ve genişleyen spread yaşanabilir
- Yalnızca lisansı doğrulanabilen brokerlarla çalışılmalıdır