Fon ayrıştırma (segregation)
Düzenlenmiş brokerlar, müşteri fonlarını kendi operasyonel fonlarından ayrı hesaplarda tutmakla yükümlüdür. Broker iflas ederse müşteri fonları bu ayrı hesaplardan iade edilir.
Türkiye'de SPK lisanslı kurumlarda kaldıraçlı işlem teminatları Takasbank nezdinde saklanır; bu, fon ayrıştırmanın merkezi bir uygulamasıdır. Uluslararası brokerlarda ayrıştırma, bağlı olunan düzenleyicinin kurallarına göre işler.
Tazmin fonları
- Birleşik Krallık FSCS: yetkili firmaların müşterilerini belirli bir tutara kadar (2026 itibarıyla 85.000 GBP) tazmin eder.
- Kıbrıs ICF (Investor Compensation Fund): CySEC üyesi firmaların müşterilerini sınırlı bir tutara kadar korur.
- AB ülkelerinde benzer yatırımcı tazmin sistemleri bulunur; offshore düzenleyicilerde ise genellikle tazmin fonu yoktur.
Türkiye'deki durum
SPK lisanslı aracı kurumlarda müşteri fonları Takasbank saklaması altındadır ve negatif bakiye koruması yasaldır; ayrıca TSPB çatısı altında müşteri şikâyetleri için kurumsal kanallar bulunur. Yine de bu korumalar yalnızca lisanslı kurumlar için geçerlidir.
Uluslararası brokerlarla çalışırken koruma seviyesi, hesap açtığınız entity'nin düzenleyicisine bağlıdır; örneğin AB entity'si tazmin fonu kapsamındayken offshore entity bu kapsamda değildir. Hesap açmadan önce bu ayrımı netleştirin.
Uyuşmazlık çözümü
Düzenlenmiş brokerlarda önce brokerin iç şikâyet süreci, ardından düzenleyicinin veya bağımsız uyuşmazlık çözüm kurumunun (ombudsman) süreci işler. AB'de finansal ombudsman mekanizmaları müşteriye ücretsiz başvuru imkânı sunar.
Türkiye'de yurt dışı brokerlarla yaşanan uyuşmazlıklarda yerel bir düzenleyici şikâyet kanalı bulunmadığını unutmayın; bu da broker seçiminde düzenleme yapısının neden kritik olduğunu gösterir.